Chu kỳ đầu tư năng lượng tiếp theo của Việt Nam

Thông tư 29 của Bộ Công Thương vừa ban hành đã chính thức mở rộng khuôn khổ thị trường bán buôn điện Việt Nam, đánh dấu bước ngoặt quan trọng cho chu kỳ đầu tư năng lượng tiếp theo. Văn bản này lần đầu tiên đưa ra định nghĩa pháp lý riêng cho hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) và công nhận các cơ sở lưu trữ độc lập được tham gia thị trường, tạo nền tảng pháp lý cho cơ hội đầu tư vào công nghệ vốn được xem là mắt xích còn thiếu trong quá trình chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Thông tư cũng mở rộng danh sách đối tượng tham gia thị trường, bao gồm các dự án năng lượng tái tạo đã hết thời hạn hưởng giá FIT, dự án BOT điện sau chuyển giao, nhà máy thủy điện tích năng và các dự án tham gia cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) qua lưới điện quốc gia. Việc tích hợp sâu hơn cơ chế DPPA vào cấu trúc thị trường có ý nghĩa đặc biệt với các nhà sản xuất đa quốc gia và doanh nghiệp xuất khẩu đang chịu áp lực chứng minh khả năng tiếp cận nguồn điện tái tạo trong cam kết ESG. Nghị định 57 quy định ngưỡng tiêu thụ 20.000 kWh mỗi tháng với mô hình đường dây riêng và 200.000 kWh mỗi tháng với mô hình qua lưới điện quốc gia, mở ra cơ hội cho các thỏa thuận mua điện dài hạn giữa chủ đầu tư khu công nghiệp, nhà phát triển năng lượng tái tạo và khách hàng lớn.

Bên cạnh năng lượng tái tạo, Thông tư 29 khẳng định điện khí trong nước tiếp tục giữ vai trò chiến lược. Văn bản phát triển khái niệm “nhà máy nhiệt điện khí có ràng buộc phải sử dụng tối đa nguồn nhiên liệu khí”, đồng thời mở rộng phạm vi áp dụng sản lượng điện năng bao tiêu cho các nhà máy điện khí trong nước thuộc diện này. Trước đây, cơ chế bao tiêu chủ yếu gắn với dự án BOT và nhập khẩu điện, nay được mở rộng sang điện khí nội địa, tác động trực tiếp đến tính khả thi tài chính và các giả định doanh thu của dự án. Thông tư cũng duy trì vai trò của sản lượng hợp đồng (Qc) như cơ chế trung tâm phân bổ rủi ro thị trường, xác định khối lượng điện năng gắn với thanh toán theo hợp đồng và mức độ rủi ro biến động giá cho các đơn vị phát điện.

Đối với nhà đầu tư, bên cho vay và chủ đầu tư dự án, Thông tư 29 phát đi tín hiệu rõ ràng về định hướng thị trường, nơi năng lượng tái tạo, lưu trữ năng lượng và điện khí cùng định hình cơ hội đầu tư trong giai đoạn chuyển đổi năng lượng sâu sắc của Việt Nam.