Hiểu đúng về gói quyền chọn nghìn tỷ trong ‘vỏ’ trái phiếu 100 tỷ của Điện Máy Xanh

Điện Máy Xanh (DMX) đã được ĐHĐCĐ bất thường ngày 29/10 thông qua phương án phát hành 100 tỷ đồng trái phiếu kèm chứng quyền cho 15 lãnh đạo. Gói này cho phép mua tối đa 126,7 triệu cổ phiếu DMX, tương đương 10% số cổ phiếu đang lưu hành, với giá 74.000 đồng.

Trái phiếu có kỳ hạn 5 năm, lãi cố định 8%/năm, được Vietcombank bảo lãnh cả gốc và lãi. Tiền huy động dùng để trả một phần khoản vay 113,9 tỷ tại MUFG. Chủ tịch Nguyễn Đức Tài cho biết đây là cách khả thi duy nhất theo quy định hiện hành để triển khai chương trình quyền chọn dài hạn gắn với hiệu quả.

Quyền mua không được tách khỏi trái phiếu và không được chuyển nhượng. Mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030, nhóm lãnh đạo được mua tối đa 3% số cổ phiếu lưu hành, tùy kết quả lợi nhuận và giá cổ phiếu; điều kiện được xét lại hằng năm và có so sánh với VN30. Người thôi việc mất phần quyền chưa đủ điều kiện.

Giá thực hiện 74.000 đồng được điều chỉnh giảm theo các khoản cổ tức tiền mặt, trong khi DMX cam kết chia tối thiểu 50% lợi nhuận bằng tiền năm 2026. Mốc lợi nhuận xét thưởng năm 2026 khoảng 7.700 tỷ đồng, còn lợi nhuận sau 9 tháng đã đạt 7.701 tỷ đồng. Để nhận phần thưởng tối đa, lợi nhuận cả năm phải vượt mốc 30%.

Nếu thực hiện toàn bộ quyền mua với giả định giá không đổi, nhóm lãnh đạo cần khoảng 9.400 tỷ đồng, gấp 94 lần tiền mua trái phiếu. Giá cổ phiếu đóng cửa phiên 30/10 là 75.600 đồng, chỉ cao hơn giá thực hiện khoảng 2%. Việc phải vay hoặc cầm cố để thực hiện quyền sẽ tạo rủi ro đòn bẩy tập trung vào cổ phiếu DMX.

Cổ đông hiện hữu đối diện mức pha loãng tối đa 10%, đổi lại công ty có thể nhận khoảng 9.400 tỷ đồng để trả nợ ngân hàng nếu toàn bộ quyền được thực hiện. Giá trị quyền mua được ước tính khoảng 3% vốn hóa 95.800 tỷ đồng, nhưng chuẩn mực kế toán Việt Nam không ghi nhận chi phí quyền chọn vào lợi nhuận sau thuế dùng xét điều kiện. Từ năm 2027, nếu kế hoạch bám mục tiêu tăng trưởng đã công bố, lợi nhuận phải đạt khoảng 15.600 tỷ đồng để lãnh đạo nhận trọn 2% quyền mua trong năm.