Quy hoạch bô-xít điều chỉnh: Dự án 57.000 tỷ đồng của Hóa chất Đức Giang ở Đắk Nông sẽ ra sao?

Chính phủ vừa điều chỉnh Quy hoạch khoáng sản giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, trong đó sắp xếp lại các khu vực khai thác bô-xít từ 8 cụm mỏ xuống còn 6 cụm. Dự án tổ hợp bô-xít - alumin - nhôm 57.000 tỷ đồng của Tập đoàn Hóa chất Đức Giang tại Đắk Nông tiếp tục được giữ trong quy hoạch, với khu vực Tuy Đức và Đắk Song được bổ sung vào Cụm Đắk Nông 2.

Việc các mỏ nguyên liệu vẫn nằm trong quy hoạch là tín hiệu tích cực cho dự án của Đức Giang, đảm bảo nguồn đầu vào dài hạn. Tuy nhiên, quy hoạch mới yêu cầu dự án phải phù hợp với phương án khai thác theo cụm mỏ thay vì xem xét riêng lẻ. Công suất khai thác thực tế sẽ phụ thuộc vào phân bổ tài nguyên của từng cụm, khả năng hạ tầng và nhu cầu chế biến, không hoàn toàn theo đề xuất 14,4 triệu tấn quặng mỗi năm của doanh nghiệp.

Ở khâu chế biến, quy hoạch yêu cầu rà soát các dự án sản xuất alumin và chuyển đầu tư nhà máy alumin sang giai đoạn sau năm 2030. Đây là thách thức lớn với Đức Giang bởi dự án được thiết kế theo chuỗi khép kín từ khai thác đến luyện nhôm. Việc lùi thời điểm đầu tư nhà máy alumin có thể buộc doanh nghiệp phải điều chỉnh lộ trình, chia dự án thành nhiều giai đoạn, kéo dài thời gian đưa tổ hợp vào vận hành. Quy mô các hạng mục chế biến cũng sẽ được xem xét trong tổng thể quy hoạch mới.

Trong bối cảnh đó, kết quả kinh doanh của Đức Giang đang gặp khó khăn. Quý I/2026, doanh thu thuần đạt 2.125,5 tỷ đồng, giảm 24% so với cùng kỳ, lợi nhuận sau thuế hợp nhất giảm 48,6% còn 430 tỷ đồng. Nguyên nhân chính đến từ việc Khai trường 25 tại Lào Cai phải tạm dừng hoạt động để phục vụ điều tra sau khi Chủ tịch Đào Hữu Huyền bị khởi tố, buộc tập đoàn chuyển sang dùng hoàn toàn quặng apatit nhập khẩu và mua ngoài, đẩy giá vốn sản xuất phốt pho vàng tăng mạnh.

Với nhà đầu tư, dự án bô-xít của Đức Giang vẫn còn dư địa triển khai khi nguồn nguyên liệu được đảm bảo trong quy hoạch, nhưng tiến độ hiện thực hóa sẽ phụ thuộc lớn vào quá trình cụ thể hóa quy hoạch và khả năng thích ứng với các yêu cầu mới về phân bổ tài nguyên cũng như lộ trình đầu tư hạ tầng.